Οι πιο διάσημες… κατά λάθος εφευρέσεις!

Κάποιες φορές, οι τυχαίες ανακαλύψεις αποδείχθηκαν πολύ πιο πολύτιμες από τον αρχικό σκοπό των ερευνητών. Χάρη σε αυτές, σήμερα έχουμε φούρνους μικροκυμάτων, αντιβιοτικά, αντικολλητικά σκεύη και… cookies με σοκολάτα!



Οι περισσότερες μεγάλες εφευρέσεις βασίστηκαν στη μέθοδο της δοκιμής και του λάθους — κι αρκετές γεννήθηκαν εντελώς απρόσμενα: από ένα τυχαίο γεγονός

Η πενικιλίνη

Η ανακάλυψη της πενικιλίνης από τον Αλεξάντερ Φλέμινγκ το 1928 ήταν ένα ευτυχές τυχαίο γεγονός, όταν μούχλα (Penicillium notatum) ανέπτυξε αντιβιοτική δράση σε τρυβλία σταφυλόκοκκου που είχε ξεχάσει στον πάγκο του πριν φύγει για διακοπές. Επιστρέφοντας, παρατήρησε ότι η μούχλα είχε σκοτώσει τα βακτήρια, οδηγώντας στην ανάπτυξη των αντιβιοτικών

Το «Λάθος»: Ο Φλέμινγκ άφησε κατά λάθος τρυβλία (πιάτα καλλιέργειας) με σταφυλόκοκκο εκτεθειμένα στον αέρα κατά τη διάρκεια των διακοπών του.

Η Παρατήρηση: Επιστρέφοντας τον Σεπτέμβριο του 1928, παρατήρησε ότι σε ένα τρυβλίο είχε αναπτυχθεί μούχλα, και γύρω από αυτήν, τα βακτήρια είχαν καταστραφεί.

Ο φούρνος μικροκυμάτων

Ο φούρνος μικροκυμάτων εφευρέθηκε κατά λάθος το 1945 από τον μηχανικό Percy Spencer της εταιρείας Raytheon Corporation. Ενώ εργαζόταν με ένα ενεργό magnetron (εξάρτημα ραντάρ), μια σοκολάτα στην τσέπη του έλιωσε, οδηγώντας στη διαπίστωση ότι τα μικροκύματα μπορούν να θερμάνουν τροφές

Το τυχαίο γεγονός: Κατά τη διάρκεια δοκιμών σε ραντάρ το 1945, παρατήρησε ότι μια μπάρα σοκολάτας έλιωσε στην τσέπη του από την ενέργεια των μικροκυμάτων.

Η εξέλιξη: Αν και οι πρώτοι φούρνοι ήταν τεράστιοι, η τεχνολογία εξελίχθηκε γρήγορα, με τον πρώτο εμπορικό φούρνο μικροκυμάτων να κυκλοφορεί το 1967.

Το τεφλόν 

Το Teflon (πολυτετραφθοροαιθυλένιο - PTFE) ανακαλύφθηκε κατά λάθος το 1938 από τον χημικό Δρ Roy J. Plunkett στην εταιρεία DuPont. Προσπαθώντας να δημιουργήσει ένα νέο ψυκτικό αέριο, βρήκε ότι το αέριο TFE μέσα στη φιάλη είχε πολυμεριστεί αυθόρμητα, μετατρέποντας το σε μια λευκή, ολισθηρή σκόνη που αντέχει σε ακραίες θερμοκρασίες και χημικά. 

Βασικές λεπτομέρειες της ανακάλυψης:

Τυχαίο γεγονός: Ο Plunkett άνοιξε μια φιάλη αερίου TFE που φαινόταν άδεια, αλλά το βάρος της έδειχνε ότι κάτι υπήρχε μέσα. Ανακάλυψε ότι το αέριο είχε μετατραπεί σε στερεό πολυμερές.

Το βουλκανισμένο καουτσούκ 

Η ανακάλυψη του βουλκανισμένου καουτσούκ έγινε κατά λάθος το 1839 από τον Charles Goodyear. Πειραματιζόμενος με φυσικό καουτσούκ και θείο, έριξε τυχαία το μείγμα σε μια καυτή σόμπα. Αντί να λιώσει, το υλικό απανθρακώθηκε αλλά παρέμεινε ελαστικό, ανθεκτικό στη ζέστη και το κρύο, δημιουργώντας έτσι το βουλκανισμένο καουτσούκ. 

Σημείωση: Υπάρχει και η εκδοχή της τυχαίας ανακάλυψης της γόμας από καουτσούκ, όταν κάποιος χρησιμοποίησε κατά λάθος ακατέργαστο καουτσούκ για να σβήσει μολύβι, ανακαλύπτοντας τις σβηστικές του ιδιότητες. Ωστόσο, η πιο γνωστή ιστορία "εφεύρεσης κατά λάθος" για το λειτουργικό καουτσούκ αφορά τον βουλκανισμό του Goodyea

Το βέλκρο 

Το Velcro (σκρατς) εφευρέθηκε κατά λάθος το 1941 από τον Ελβετό μηχανικό Ζωρζ ντε Μεστράλ. Εμπνεύστηκε την ιδέα παρατηρώντας σπόρους φυτών (άγρια τριφύλλια) που κολλούσαν επίμονα στο παντελόνι του και στη γούνα του σκύλου του κατά τη διάρκεια μιας βόλτας, αναγνωρίζοντας τη φύση του αγκιστρώματος. 

Η Coca-Cola 

Η Coca Cola δημιουργήθηκε στις 8 Μαΐου του 1886 από τον Τζον Πέμπερτον, που ήταν δεινότατος εφευρέτης, αλλά λίγο αργότερα απεδείχθη αδέξιος επιχειρηματίας. Συγκεκριμένα, προσπαθούσε να φτιάξει φάρμακο για τον πονοκέφαλο, αντ’ αυτού όμως έφτιαξε στο εργαστήριό του την πρώτη σταγόνα της Coca Cola. Το υγρό είχε χρώμα καραμέλας (caramel E-150d), σιρόπι και γλυκιά μυρωδιά. Περιχαρής, το πήγε αμέσως στο φαρμακείο του Τζέικομπς, όπου προστέθηκε το ανθρακικό. Μέχρι το 1903 η φόρμουλα περιείχε και καθαρή κοκαΐνη.

Τα Post-it 

Τα Post-it εφευρέθηκαν κατά λάθος το 1968 από τον Δρ. Spencer Silver στην εταιρεία 3M, ο οποίος προσπαθούσε να φτιάξει μια πανίσχυρη κόλλα, αλλά δημιούργησε μια ασθενή κόλλα χαμηλής πρόσφυσης που κολλούσε ελαφρά και ξεκολλούσε εύκολα. Η ιδέα ολοκληρώθηκε όταν ο συνάδελφός του, Art Fry, χρησιμοποίησε την κόλλα για να κρατάει σελιδοδείκτες στο βιβλίο ύμνων. 

Βασικά Στοιχεία της «Κατά Λάθος» Εφεύρεσης:

Αποτυχημένο Πείραμα (1968): Ο Spencer Silver δημιούργησε μια συγκολλητική ουσία με «μικροσφαιρίδια» που δεν ήταν αρκετά ισχυρή για να ενώνει μόνιμα υλικά, αλλά επέτρεπε την επανακόλληση.

Η Λύση ενός Προβλήματος (1974): Ο Art Fry, ερευνητής της 3M, χρειαζόταν έναν σελιδοδείκτη που να μην πέφτει από το βιβλίο ύμνων της εκκλησίας, θυμήθηκε την «αδύναμη» κόλλα του Silver και σκέφτηκε να τη βάλει σε χαρτάκια.

Αρχική Αποτυχία & Επιτυχία: Για αρκετά χρόνια, η ιδέα δεν είχε εμπορική απήχηση, μέχρι που η 3M λάνσαρε το προϊόν με επιτυχία το 1980, μετατρέποντάς το σε ένα από τα πιο γνωστά προϊόντα γραφείου παγκοσμίως. 

Τα Post-it είναι πλέον ένα κλασικό παράδειγμα πώς ένα «λάθος» στην επιστημονική έρευνα μπορεί να οδηγήσει σε μια καινοτόμο λύση για την καθημερινότητα

Τα Corn Flakes

Τα Corn Flakes εφευρέθηκαν κατά λάθος το 1898 από τους αδελφούς Kellogg (Will Keith και John Harvey), όταν ξέχασαν βρασμένο στάρι/καλαμπόκι για μέρες. Το μείγμα μπαγιάτεψε, αλλά αντί να το πετάξουν, το πέρασαν από κυλίνδρους, δημιουργώντας νιφάδες που, όταν ψήθηκαν, έγιναν τραγανές, οδηγώντας στη δημιουργία του δημοφιλούς δημητριακού πρωινού 

Λεπτομέρειες για την τυχαία ανακάλυψη:

Ο Στόχος: Οι αδελφοί Kellogg προσπαθούσαν να φτιάξουν μια υγιεινή, εύπεπτη τροφή (granola) για τους ασθενείς στο σανατόριο Battle Creek στο Μίσιγκαν, αναζητώντας κάτι που δεν θα ήταν καμένο.

Το Λάθος: Ο John Harvey Kellogg και ο αδελφός του, Will, άφησαν κατά λάθος βρασμένο σιτάρι να μείνει για αρκετές μέρες, με αποτέλεσμα να ξεραθεί.

Το Αποτέλεσμα: Όταν επιχείρησαν να το επεξεργαστούν, αντί για μια ενιαία ζύμη, το μπαγιατεμένο μείγμα έσπασε σε νιφάδες. Αποφάσισαν να ψήσουν αυτές τις νιφάδες, και το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα νόστιμο και τραγανό.

Τα πατατάκια

Τα πατατάκια (chips) εφευρέθηκαν κατά λάθος το 1853 από τον σεφ Τζορτζ Κραμ σε εστιατόριο της Νέας Υόρκης, όταν ένας πελάτης παραπονέθηκε ότι οι τηγανητές πατάτες του ήταν πολύ χοντρές και μαλακές. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ο Κραμ έκοψε τις πατάτες σε διάφανες φέτες, τις τηγάνισε μέχρι να γίνουν τραγανές και πρόσθεσε πολύ αλάτι. 

 Πολλές από τις σπουδαιότερες ανακαλύψεις δεν ήταν αποτέλεσμα σχεδίου, αλλά τύχης, παρατηρητικότητας και ανοιχτού μυαλού.

Ίσως  η επόμενες κατά  «λάθος» εφευρέσεις να αλλάξουν πάλι τον κόσμο!