Τεχνολογία Β Γυμνασίου

Τρόπος λειτουργίας ενός απλού μοντέλου παραγωγής

Στόχοι του μαθήματος της Τεχνολογίας Β  Γυμνασίου

Οι μαθητές θα γνωρίσουν:

• Πώς λειτουργεί μια παραγωγική μονάδα (π.χ. βιομηχανία ή επιχείρηση)
• Ποιοι είναι οι συντελεστές παραγωγής
• Ποια είναι τα στάδια της παραγωγής

• Πώς ταξινομούνται οι τομείς παραγωγής

🔹 Βασικές Έννοιες σχετικές με την παραγωγή

Έννοια	Ορισμός
Βιομηχανία	Ο κλάδος της παραγωγής που επεξεργάζεται πρώτες ύλες με τη βοήθεια μηχανών, εργαζομένων και τεχνολογίας, για να παράγει προϊόντα και υπηρεσίες σε μεγάλες ποσότητες.
Παραγωγή	Η διαδικασία κατασκευής αγαθών (προϊόντων ή υπηρεσιών).
Αγαθά	Ό,τι ικανοποιεί τις ανθρώπινες ανάγκες (π.χ. τρόφιμα, ρούχα, μεταφορές, εκπαίδευση).
Σύστημα παραγωγής	Η διαδικασία με την οποία οι συντελεστές παραγωγής μετατρέπονται σε προϊόντα ή υπηρεσίες.

 Τα Στάδια του Παραγωγικού Συστήματος

(σύμφωνα με το σχήμα σελ. 11 του σχολικού βιβλίου)

Α. ΕΙΣΡΟΕΣ – Συντελεστές Παραγωγής

Πρόκειται για όλα όσα χρειάζονται για να ξεκινήσει η παραγωγή:

Συντελεστής	Παράδειγμα
Ανθρώπινο δυναμικό	Εργαζόμενοι, τεχνικοί, μηχανικοί
Πληροφορίες / Γνώσεις (Know-how)	Εξειδικευμένη τεχνογνωσία
Πρώτες ύλες	Ξύλο, μέταλλο, πλαστικό
Εργαλεία – Μηχανήματα – Εγκαταστάσεις	Εργοστάσιο, μηχανές
Ενέργεια	Ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα
Κεφάλαιο	Χρήματα για αγορά υλικών ή εξοπλισμού
Χρόνος	Οργάνωση και σωστή διαχείριση του χρόνου παραγωγής

Β. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Η φάση όπου συνδυάζονται οι συντελεστές παραγωγής για να παραχθούν προϊόντα ή υπηρεσίες.

Παράδειγμα:
Σε εργοστάσιο επίπλων, οι εργάτες χρησιμοποιούν ξύλο, μηχανήματα και ηλεκτρική ενέργεια για να κατασκευάσουν καρέκλες και τραπέζια.

Γ. ΕΚΡΟΕΣ – Αποτελέσματα Παραγωγής

Είδος Εκροής	Περιγραφή
Έτοιμα προϊόντα	Προϊόντα που μπορούν να πουληθούν ή να χρησιμοποιηθούν άμεσα.
Ημιτελή προϊόντα	Χρειάζονται περαιτέρω επεξεργασία από άλλη επιχείρηση.
Απόβλητα	Υλικά που απορρίπτονται, αλλά μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν.
Υποπροϊόντα / Ελαττωματικά προϊόντα	Προϊόντα που δεν πληρούν τις προδιαγραφές, αλλά μερικές φορές αξιοποιούνται διαφορετικά.

Δ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

• Ποιοτικός έλεγχος: Ελέγχουμε αν τα προϊόντα είναι σωστά και ασφαλή.
• Ανατροφοδότηση (feedback): Αν εντοπιστούν λάθη, βελτιώνουμε άμεσα τη διαδικασία παραγωγής.

💬 Παράδειγμα:
Αν ένα εργοστάσιο τροφίμων εντοπίσει ότι ένα προϊόν αλλοιώνεται γρήγορα, αλλάζει τη συνταγή ή τη συσκευασία.

Οργανόγραμμα επιχείρησης

 Το Οργανόγραμμα  είναι μια απλοποιημένη σχηματική απεικόνιση της δομής και των λειτουργιών μιας επιχείρησης. Σκέψου το ως το "DNA" ή το " λειτουργικό χάρτη" της επιχείρησης.

ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΕΥΕΙ ΤΑ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ;

•  Δείχνουν την Υπηρεσιακή Θέση: Κάθε εργαζόμενος βλέπει αμέσως τη θέση του.
•  Δημιουργούν Σαφήνεια στις Σχέσεις: Καθορίζουν τις γραμμές reporting, επικοινωνίας και συνεργασίας.
•  Είναι Εργαλείο Επικοινωνίας: Βελτιώνουν την κατανόηση της λειτουργίας του οργανισμού.

ΤΥΠΟΙ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ (Βάσει Χρόνου)

•  ΣΤΑΤΙΚΑ: Μια "φωτογραφία" της δομής σε μια συγκεκριμένη στιγμή.
•  ΔΥΝΑΜΙΚΑ: Δείχνουν την εξέλιξη και τις αλλαγές της δομής με το χρόνο.

ΚΥΡΙΟΙ ΤΥΠΟΙ ΣΤΑΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

1. Οργανογράμματα Κατανομής Θέσεων Εργασίας

• Τι δείχνουν: Την ιεραρχία, τις υπηρεσιακές σχέσεις και τις γραμμές επικοινωνίας.

• Σκοπός: Δίνουν μια μακροσκοπική εικόνα της διοικητικής δομής. (Ποιος αναφέρει σε ποιον;)

2. Οργανογράμματα Κατανομής Προσωπικού

• Τι δείχνουν: Συγκεκριμένα στοιχεία για το άτομο σε κάθε θέση (ονόματα, τίτλους, προσόντα, κ.λπ.).

• Σκοπός: Απαντούν στο ερώτημα "ΠΟΙΟΣ" κάθεται σε κάθε θέση.

ΠΡΟΣΟΧΗ!
Ένα οργανόγραμμα είναι χρήσιμο αλλά ατελές. Δεν μπορεί να απεικονίσει πλήρως τις ανθρώπινες σχέσεις και την ανεπίσημη δομή του οργανισμού.

Συμπέρασμα: 

Ένα σωστά σχεδιασμένο οργανόγραμμα επιχείρησης  είναι απαραίτητο εργαλείο , βοηθώντας στη σαφήνεια, την επικοινωνία και την αποτελεσματικότητα των εργαζομένων.

 Τομείς Παραγωγής

Η συνολική παραγωγή μιας χώρας χωρίζεται σε τρεις τομείς:

Τομέας	Περιγραφή	Παραδείγματα
Πρωτογενής	Παράγει προϊόντα σε φυσική κατάσταση, χωρίς επεξεργασία.	Γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, δασοκομία, ορυχεία
Δευτερογενής	Επεξεργάζεται προϊόντα του πρωτογενούς τομέα και δημιουργεί νέα προϊόντα.	Βιοτεχνίες, βιομηχανίες, οικοτεχνίες (ξύλο, τρόφιμα, μέταλλα, πετρέλαιο)
Τριτογενής	Παρέχει υπηρεσίες που διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.	Εκπαίδευση, μεταφορές, εμπόριο, υγεία, ασφάλεια, τραπεζικές υπηρεσίες

Ιστορικά:

1. Ο άνθρωπος ξεκίνησε από τον πρωτογενή τομέα (γεωργία).

2. Στη συνέχεια αναπτύχθηκε ο δευτερογενής (βιοτεχνία-βιομηχανία).

3. Τέλος, δημιουργήθηκε ο τριτογενής (παροχή υπηρεσιών).

Βιομηχανία και περιβαλλοντικά προβλήματα

 Πώς η βιομηχανία επιβαρύνει το περιβάλλον

Η βιομηχανική δραστηριότητα συμβάλλει σημαντικά σε:

1. Ατμοσφαιρική ρύπανση 

   • Εκπομπές CO₂, SO₂, NOx από εργοστάσια

   • Ενίσχυση του φαινομένου του θερμοκηπίου & κλιματική αλλαγή

2. Ρύπανση υδάτων 

   • Απόβλητα σε ποτάμια, λίμνες και θάλασσες

   • Χημικές ουσίες, βαρέα μέταλλα, πετρελαιοειδή

3. Ρύπανση εδάφους 

   • Τοξικά απόβλητα και βιομηχανικά λύματα

   • Υποβάθμιση γεωργικών εκτάσεων

4. Εξάντληση φυσικών πόρων 

   • Υπερκατανάλωση πρώτων υλών και ενέργειας

5. Θόρυβος & οπτική ρύπανση 

   • Κυρίως σε αστικές και βιομηχανικές ζώνες

---

 Τι μπορεί να γίνει (λύσεις)

• Χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
• Φίλτρα και καθαρισμός καυσαερίων & λυμάτων
• Ανακύκλωση και κυκλική οικονομία
• Πράσινες τεχνολογίες και βιώσιμη παραγωγή
• Αυστηρότερη νομοθεσία & έλεγχοι

---

 Συμπέρασμα

Η βιομηχανία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη, αλλά χωρίς σωστή διαχείριση προκαλεί σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. Η λύση δεν είναι «λιγότερη βιομηχανία», αλλά πιο καθαρή και υπεύθυνη βιομηχανία.

 Δραστηριότητα στην Τάξη

1. Δημιουργήστε μια ομάδα 4-5 μαθητών.

2. Επιλέξτε ένα παράδειγμα παραγωγικής μονάδας (π.χ. αρτοποιείο, εργοστάσιο γάλακτος, εργοστάσιο υποδημάτων).

3. Συμπληρώστε τον πίνακα λειτουργίας:

Στάδιο	Περιγραφή
Εισροές	...
Διαδικασία παραγωγής	...
Εκροές	...
Έλεγχος & ανατροφοδότηση	...

4. Παρουσιάστε το μοντέλο σας στην τάξη με διάγραμμα ή μακέτα.

 Ερωτήσεις Εμπέδωσης

1. Τι είναι βιομηχανία και ποιος είναι ο ρόλος της;

2. Ποια είναι τα στάδια λειτουργίας μιας παραγωγικής μονάδας;

3. Τι εννοούμε με τον όρο «συντελεστές παραγωγής»;

4. Ποια η διαφορά μεταξύ πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα;

5. Γιατί είναι σημαντική η ανατροφοδότηση στη διαδικασία παραγωγής;

Συμπέρασμα:
Η κατανόηση της λειτουργίας ενός συστήματος παραγωγής βοηθά τους μαθητές να καταλάβουν πώς συνεργάζονται οι άνθρωποι, η τεχνολογία και οι πόροι για τη δημιουργία προϊόντων και υπηρεσιών που καλύπτουν τις ανάγκες της κοινωνίας.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Τρόπος λειτουργίας ενός απλού μοντέλου παραγωγής

Σκοπός της δραστηριότητας

Να κατανοήσετε πώς λειτουργεί ένα σύστημα παραγωγής, ποιοι είναι οι συντελεστές παραγωγής και ποια είναι τα στάδια από τις εισροές έως τα τελικά προϊόντα.

🔹 ΜΕΡΟΣ Α΄ – Θεωρητικές Ερωτήσεις

1. Τι είναι βιομηχανία;
✎ ________________________________________________________________
✎ ________________________________________________________________

2. Τι ονομάζουμε παραγωγή;
✎ ________________________________________________________________
✎ ________________________________________________________________

3. Τι εννοούμε με τον όρο αγαθά;
✎ ________________________________________________________________
✎ ________________________________________________________________

4. Συμπλήρωσε τον παρακάτω πίνακα με τους συντελεστές παραγωγής και δώσε ένα παράδειγμα για κάθε έναν.

Συντελεστής Παραγωγής	Παράδειγμα
Ανθρώπινο δυναμικό
Πληροφορίες / Γνώσεις (Know-how)
Πρώτες ύλες
Εργαλεία – Μηχανήματα
Ενέργεια
Κεφάλαιο
Χρόνος

🔹 ΜΕΡΟΣ Β΄ – Εφαρμογή στην Πράξη (Ομαδική Δραστηριότητα)

Οδηγίες:

1. Χωριστείτε σε ομάδες 4-5 ατόμων.

2. Επιλέξτε μια παραγωγική μονάδα (π.χ. αρτοποιείο, εργοστάσιο γάλακτος, εργαστήριο επίπλων, μονάδα ανακύκλωσης).

3. Συμπληρώστε τον πίνακα λειτουργίας του μοντέλου παραγωγής σας:

Στάδιο Παραγωγής	Περιγραφή για τη μονάδα σας
Εισροές (Συντελεστές παραγωγής)
Διαδικασία παραγωγής
Εκροές (Προϊόντα – Υποπροϊόντα)
Διαδικασίες ελέγχου / Ανατροφοδότηση

4. Δημιουργήστε ένα απλό σχεδιάγραμμα ή μακέτα που να δείχνει πώς λειτουργεί το σύστημά σας.

🔹 ΜΕΡΟΣ Γ΄ – Τομείς Παραγωγής

Συμπλήρωσε τον πίνακα με παραδείγματα:

Τομέας Παραγωγής	Τι Παράγει	Παράδειγμα
Πρωτογενής
Δευτερογενής
Τριτογενής

Υπενθύμιση:

• Πρωτογενής → παράγει πρώτες ύλες

• Δευτερογενής → τις επεξεργάζεται

• Τριτογενής → προσφέρει υπηρεσίες

🔹 ΜΕΡΟΣ Δ΄ – Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης

1. Τι είναι «ανατροφοδότηση» στη διαδικασία παραγωγής;
✎ ________________________________________________________________

2. Γιατί είναι σημαντικός ο ποιοτικός έλεγχος σε μια βιομηχανία;
✎ ________________________________________________________________

3. Τι μπορεί να γίνει με τα απόβλητα μιας παραγωγικής μονάδας;
✎ ________________________________________________________________

4. Με ποια σειρά αναπτύχθηκαν ιστορικά οι τομείς παραγωγής;
✎ ________________________________________________________________

---

ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ (για παρουσίαση στην τάξη)

Φτιάξτε μια μακέτα ή αφίσα που να δείχνει το μοντέλο παραγωγής της επιχείρησής σας.
Σημειώστε επάνω:

• Εισροές

• Διαδικασία

• Εκροές

• Έλεγχο / Ανατροφοδότηση

✅ Αυτοαξιολόγηση

Ερώτηση	Ναι	Όχι
Κατάλαβα ποια είναι τα στάδια μιας παραγωγής	☐	☐
Μπορώ να δώσω παράδειγμα κάθε τομέα παραγωγής	☐	☐
Κατανοώ τη σημασία της ανατροφοδότησης	☐	☐
Συμμετείχα ενεργά στην εργασία της ομάδας μου	☐	☐

Ακολουθεί  σύνδεσμος  με Τεστ-Διαγωνίσματα  σχετικά  με  την Θεωρία της Τεχνολογίας Β Γυμνασίου

ΤΕΣΤ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ